XY Problem phát sinh khi một người cần sự giúp đỡ về vấn đề X. Nhưng thay vì hỏi trực tiếp về X, họ lại hỏi về cách giải quyết Y - là một giải pháp mà họ nghĩ rằng sẽ giải quyết được X. Tuy nhiên Y thường là một giải pháp không phù hợp hoặc không tối ưu cho X.

Trường hợp Y dễ giải quyết thì hậu quả là người hỏi sẽ nhận được một giải pháp tồi. Trường hợp tệ hơn, khi Y có tính chất khó hiểu, dị thường, không theo logic bình thường sẽ khiến người trả lời mất rất nhiều thời gian trong việc tìm cách giải quyết một vấn đề không có nhiều ý nghĩa. Đôi khi không thể giải quyết được hoặc nếu được cũng là một giải pháp tồi.

Ví dụ liên quan đến việc mình nhờ review PCB khi tự làm bàn phím cơ:

- Cách hỏi sai

Q: “Tôi tự đo đạc và design PCB thay thế cho Keychron K6, giúp tôi review xem có vấn đề gì không?”

A: Tốn 1h để review: “Nó trông không ổn lắm, chỗ này bị blah, blah…”

…Tiếp tục chỉnh sửa và nhờ review tiếp.

- Cách hỏi đúng

Q: “Keychron K6 không có phím Del riêng, nên tôi tự đo đạc và design PCB thay thế để có thể tự do thay đổi keymap. Giúp tôi review xem có vấn đề gì không?”

A: “Oh, Keychron K6 có thể nạp được QMK đấy. QMK cho bạn tự do thay đổi keymap.”

Vấn đề này khá nổi tiếng, đến mức có người tạo hẳn một website cho nó: https://xyproblem.info

Bài học rút ra là khi có vấn đề cần hỏi hay trao đổi, hãy cố gắng nêu vấn đề gốc rễ trước. Mặc dù mất thời gian nhưng đôi khi lại tiết kiệm rất nhiều thời gian .